شعار سال 2026 گردشگری: تحقق ماهیت فلسفه گردشگری برای جامعه انسانی یا ضدتبلیغی علیه گردشگری؟
شعار سال 2026 گردشگری با تاکید بر عصر دیجیتال به ویژه هوش مصنوعی ارائه شده است. موضوعی قابل تامل در سیطره بررسی صنعت گردشگری و مفهومی به نام سفر حق حیاتی انسان.
سال های بسیاری فضای اینترنت، کسب و کارهای اینترنتی و دیجیتال به صنعت گردشگری ورود پیدا کرده اند، صنعت گردشگری نیز در سالهای پس از انقلاب صنعتی از یک چارچوب و بستر مشخص برخوردار بوده است که این مفاهیم را در کنار و به عبارتی در حواشی فعالیت های این حوزه مورد توجه قرار داده است. با این حال شعار امسال برای گردشگری در جهان قابل تامل است، امری که دور از ذهن نبوده و انتظار آن می رفت. اما چگونه می توان گردشگری را از امواج و جریان های نوظهور در جهان مصون داشت تا به ماهیت و فلسفه آن آسیبی وارد نشود؟
اگرچه مسیر جهان به سمت تحولات عمیق تکنولوژی پیش می رود، نگرانی های بسیاری هم در جوامع در این خصوص مطرح شده است، در اینکه این برای انسان خوب است یا خیر، موضوع بحث در این جا نیست، با این حال جریان سیال هوش مصنوعی تمامی صنایع و زندگی انسانی را تحت الشعاع قرار می دهد. صنعت گردشگری هم از این قاعده مستثنی نیست. اما جای سوال اینجاست، هر تغییری ، هر حرکتی و هر موجی در جهان می بایست به طور کامل نقشه راه قرار بگیرد؟ یا صرف منافع برای بشر به ویژه منافع اقتصادی متضمن پیشرفت انسانی است؟
بر همگان پوشیده نیست که صنعت گردشگری بر مبنای نیاز انسانی به سفر بنا شده است. ماهیت اصلی گردشگری نیاز انسان به حرکت، جابه جا شدن و فرارفتن از زندگی مادی است. سفر اقدامی است تا انسانی که در جسم مادی بر روی زمین زندگی می کند، به وسیله آن ضمن آشنایی با مکان های مختلف در جهان، به بازیابی انرژی ذهنی و جسمی پرداخته ، به عبارتی از زندگی شهری و صنعتی فرار کرده و رهایی یابد. همان پیوند جسم با روح است، اتصال به بعد معنوی وجودی است. از این رو ضمن اهمیت تکنولوژی، ابزارهای دیجیتال و هوش مصنوعی، نمی توان آنها را جایگزین چنین نیاز انسانی نمود. همانگونه که بیان شد دستاوردهای دیجیتال در زندگی بشر می بایست ابزاری در اختیار انسان بوده و بالاخص ابزاری در صنعت گردشگری باشند، ابزاری که ماهیت و فلسفه اصلی سفر را برای زندگی بشر محقق نماید. علیرغم شعار سازمان جهانی گردشگری به اهمیت هوش مصنوعی در گردشگری، می توان چنین پنداشت که فرهنگ جوامع نیز بر این مهم تاثیرگذار خواهند بود. فرهنگ استفاده از ابزارهای دیجیتال و هوش مصنوعی بر روند بهره مندی از این فناوری در گردشگری بسیار حائز اهمیت است.
اگرچه صحبت از فضای دیجیتال و هوش مصنوعی در صنعت گردشگری گسترده و طولانی است، بااین حال در این نوشتار ضمن تاکید به اهمیت مسیر حرکت صنعت گردشگری در جهان، بایستی این نکته را مد نظر قرار داد که ماهیت سفر فارغ از هرگونه بستر مصنوعی است ، سفر آنچنان که موجب شعف روح و روان آدمی شود می تواند مفید واقع گردد، سفر در بستر مضامین غیر مادی و معنوی اصل وجودی حضور انسانی را روی کره زمین معنا می بخشد، از این رو هر اقدام، فعالیت ، ابزاری که انسان را ازین ماهیت اصلی خویش برهاند، نتیجه بخش نبوده و چه بسا مضراتی را برایش به همراه خواهد آورد.
یادداشت: دکتر مهدیه شهرابی فراهانی-عضو هیئت علمی دانشگاه علم و فرهنگ